عیوب انکساری از شایع‌ترین مشکلات بینایی هستند که می‌توانند باعث تاری دید در فاصله نزدیک، دور یا هر دو شوند. در این شرایط، نور پس از ورود به چشم به‌درستی روی شبکیه متمرکز نمی‌شود و در نتیجه وضوح تصویر کاهش پیدا می‌کند. نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی از مهم‌ترین عیوب انکساری هستند که هرکدام می‌توانند به شکل متفاوتی بر کیفیت دید فرد تأثیر بگذارند.
تشخیص دقیق نوع و میزان عیب انکساری، اولین مرحله برای انتخاب روش مناسب اصلاح دید است. پس از انجام معاینات لازم، پزشک می‌تواند بر اساس شرایط چشم و نیازهای فرد، استفاده از عینک یا انواع لنزهای تماسی را پیشنهاد کند.
انواع عیوب انکساری
عیوب انکساری زمانی ایجاد می‌شوند که شکل یا قدرت انکساری چشم باعث شود نور به‌جای تمرکز دقیق روی شبکیه، در نقطه دیگری متمرکز شود. نتیجه این اختلال معمولاً به صورت تاری دید یا کاهش وضوح تصاویر دیده می‌شود. مهم‌ترین انواع عیوب انکساری عبارت‌اند از:
نزدیک‌بینی
در نزدیک‌بینی، فرد معمولاً اجسام نزدیک را واضح‌تر از اجسام دور می‌بیند. در این حالت، تصویر اجسام دور به جای اینکه به‌طور دقیق روی شبکیه تشکیل شود، در جلوی شبکیه متمرکز می‌شود و در نتیجه دید فاصله دور تار خواهد بود.
نزدیک‌بینی می‌تواند از دوران کودکی یا نوجوانی شروع شود و میزان آن در افراد مختلف متفاوت باشد. تشخیص میزان نزدیک‌بینی با معاینه و سنجش دقیق بینایی انجام می‌شود و بر اساس نتیجه، نمره مناسب برای اصلاح دید تعیین خواهد شد.
دوربینی
دوربینی یکی دیگر از عیوب انکساری است که در آن تمرکز نور به شکلی انجام می‌شود که تصویر می‌تواند در پشت شبکیه تشکیل شود. در نتیجه، دیدن اجسام نزدیک برای فرد دشوارتر می‌شود و در برخی افراد ممکن است وضوح دید در فاصله دور نیز تحت تأثیر قرار گیرد.
میزان دوربینی و تأثیر آن بر بینایی در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است فرد برای مدت طولانی متوجه وجود آن نشود. معاینه دقیق چشم و تعیین نمره مناسب به تشخیص این اختلال و انتخاب روش اصلاح دید کمک می‌کند.
آستیگماتیسم
آستیگماتیسم زمانی ایجاد می‌شود که انحنای قرنیه یا عدسی چشم در همه جهات یکسان نباشد. این وضعیت می‌تواند باعث شود نور به شکل دقیق روی شبکیه متمرکز نشود و فرد در فاصله نزدیک یا دور، تصاویر را تار ببیند.
تاری دید، کاهش وضوح تصاویر و گاهی خستگی چشم یا سردرد هنگام تمرکز طولانی‌مدت از مشکلاتی هستند که ممکن است در افراد مبتلا به آستیگماتیسم دیده شوند. اصلاح آستیگماتیسم با توجه به میزان و شرایط چشم می‌تواند با عینک یا لنزهای تماسی انجام شود.
پیرچشمی
پیرچشمی معمولاً با افزایش سن ایجاد می‌شود و به کاهش تدریجی توانایی چشم برای تمرکز روی اجسام نزدیک مربوط است. با کاهش انعطاف‌پذیری عدسی چشم، انجام کارهایی مانند مطالعه، کار با تلفن همراه یا مشاهده نوشته‌های ریز از فاصله نزدیک می‌تواند دشوارتر شود. افراد مبتلا به پیرچشمی ممکن است برای دید نزدیک به عینک نیاز داشته باشند. نوع و نمره عینک با توجه به وضعیت بینایی فرد و نیاز او تعیین می‌شود.
درمان عیوب انکساری چشم
هدف از اصلاح عیوب انکساری، بهبود وضوح دید و فراهم کردن امکان مشاهده دقیق‌تر تصاویر در فاصله مورد نیاز فرد است. انتخاب روش مناسب به نوع و میزان عیب انکساری، شرایط سطح چشم، سبک زندگی و نیازهای بینایی فرد بستگی دارد.
تجویز عینک
عینک یکی از رایج‌ترین روش‌های اصلاح عیوب انکساری است و می‌تواند برای نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی مورد استفاده قرار گیرد. پس از بررسی دقیق بینایی، نمره مناسب برای هر چشم تعیین می‌شود تا عدسی عینک بتواند تمرکز نور را اصلاح کرده و وضوح دید را افزایش دهد.
نوع عینک نیز می‌تواند بر اساس نیاز فرد متفاوت باشد؛ برای مثال، ممکن است فرد به عینک مخصوص دید دور، دید نزدیک یا ترکیبی از هر دو نیاز داشته باشد. انتخاب نهایی پس از بررسی وضعیت بینایی و نیازهای روزمره فرد انجام می‌شود.
تجویز لنزهای تماسی نرم و سخت
لنزهای تماسی می‌توانند جایگزینی برای عینک یا در برخی شرایط، گزینه مناسبی برای اصلاح عیوب انکساری باشند. لنزهای نرم و سخت ویژگی‌های متفاوتی دارند و انتخاب میان آنها به نوع عیب انکساری، وضعیت چشم و شرایط استفاده فرد بستگی دارد.
استفاده از لنز تماسی باید پس از بررسی و اندازه‌گیری‌های لازم انجام شود تا نوع، اندازه و مشخصات لنز متناسب با چشم فرد انتخاب شود. رعایت اصول استفاده و مراقبت از لنز نیز برای حفظ سلامت چشم اهمیت دارد.
لنزهای اسکلرال
لنزهای اسکلرال نوعی لنز تماسی با قطر بزرگ‌تر هستند که روی سطح قرنیه قرار نمی‌گیرند و بخش عمده آنها روی سفیدی چشم یا صلبیه تکیه دارد. این ویژگی باعث می‌شود در برخی شرایط خاص که استفاده از لنزهای معمولی مناسب نیست، امکان استفاده از لنز اسکلرال برای اصلاح دید وجود داشته باشد.
انتخاب لنز اسکلرال به بررسی دقیق چشم و اندازه‌گیری‌های تخصصی نیاز دارد و نوع لنز بر اساس شرایط فرد انتخاب می‌شود. هدف از تجویز آن، فراهم کردن دید بهتر و ایجاد تناسب مناسب لنز با ساختار چشم است.
مراجعه به بیمارستان چشم پزشکی دکتر مسعود جوادی
بیمارستان چشم پزشکی دکتر مسعود جوادی با بهره‌مندی از تیم تخصصی چشم پزشکی، خدمات مربوط به تشخیص و اصلاح عیوب انکساری چشم را ارائه می‌کند. افرادی که دچار تاری دید هستند یا برای اصلاح نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم یا پیرچشمی به بررسی تخصصی نیاز دارند، می‌توانند برای معاینه و ارزیابی بینایی به این مرکز مراجعه کنند.
پس از بررسی وضعیت چشم و تعیین نوع و میزان عیب انکساری، روش مناسب برای اصلاح دید انتخاب می‌شود. تجویز عینک و لنزهای تماسی نرم و سخت و همچنین لنزهای اسکلرال، از خدماتی است که متناسب با شرایط چشم و نیازهای بینایی فرد می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.
برای بررسی عیوب انکساری، تعیین نمره مناسب عینک یا لنز و دریافت مشاوره درباره روش مناسب اصلاح دید، می‌توانید به بیمارستان چشم پزشکی دکتر مسعود جوادی مراجعه کنید.