تزریق بوتاکس یکی از روش‌هایی است که هم در حوزه زیبایی و جوانسازی صورت و هم در برخی شرایط درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کاربردهای زیبایی، این روش بیشتر برای کاهش موقت چین‌وچروک‌هایی به کار می‌رود که در اثر حرکت و انقباض مکرر عضلات صورت ایجاد می‌شوند؛ در حالی که در کاربردهای درمانی، هدف اصلی کاهش انقباض‌های غیرطبیعی عضلات و کنترل برخی اختلالات حرکتی است. به همین دلیل، محل تزریق، مقدار دارو و نحوه انجام آن باید بر اساس هدف درمان و شرایط هر فرد تعیین شود.
کاربردهای زیبایی و درمانی تزریق بوتاکس
تزریق بوتاکس را نمی‌توان صرفاً یک روش زیبایی برای کاهش چین‌وچروک دانست، زیرا این ماده در چشم‌پزشکی نیز برای برخی مشکلات عضلانی و حرکتی کاربرد درمانی دارد؛ بنابراین پیش از تزریق باید مشخص شود که هدف فرد از مراجعه، جوانسازی و کاهش خطوط صورت است یا اینکه تزریق با تشخیص پزشک و برای کنترل یک مشکل درمانی انجام می‌شود.
کاربردهای زیبایی بوتاکس
در کاربردهای زیبایی، بوتاکس بیشتر برای کاهش موقت چین‌وچروک‌هایی استفاده می‌شود که در اثر حرکت مکرر عضلات صورت ایجاد یا تشدید می‌شوند. پیشانی، ناحیه بین دو ابرو و اطراف چشم از جمله قسمت‌هایی هستند که ممکن است برای تزریق بوتاکس در نظر گرفته شوند و انتخاب نقاط تزریق به وضعیت عضلات، شدت خطوط و فرم صورت فرد بستگی دارد.
بوتاکس با کاهش فعالیت عضلات هدف، شدت حرکت آن‌ها را کمتر می‌کند و به دنبال آن خطوط حرکتی نیز می‌توانند کمتر دیده شوند. به همین دلیل، این روش با تزریق ژل تفاوت دارد؛ زیرا هدف بوتاکس پر کردن فرورفتگی‌های پوست نیست، بلکه کاهش فعالیت عضله‌ای است که در ایجاد چین موردنظر نقش دارد. تعیین مقدار مناسب دارو و محل تزریق نیز اهمیت زیادی دارد تا نتیجه نهایی با حالت طبیعی چهره هماهنگ باشد.
کاربردهای درمانی بوتاکس
بوتاکس علاوه بر کاربردهای زیبایی، در برخی مشکلات پزشکی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد و یکی از کاربردهای آن در حوزه چشم‌پزشکی، کنترل انقباض‌های غیرطبیعی عضلات اطراف چشم است. برای مثال، در اسپاسم پلک، عضلات اطراف پلک به صورت غیرارادی منقبض می‌شوند و این انقباض می‌تواند باعث بسته شدن مکرر یا غیرطبیعی پلک‌ها شود؛ در چنین شرایطی ممکن است تزریق بوتولینوم به عضلات درگیر، به کاهش اسپاسم کمک کند.
اسپاسم نیمه صورت نیز از دیگر شرایطی است که ممکن است برای کنترل انقباض‌های غیرارادی عضلات صورت از تزریق بوتولینوم استفاده شود. در این حالت، محل تزریق بر اساس عضلاتی که دچار انقباض غیرطبیعی هستند تعیین می‌شود و هدف از تزریق، کنترل این حرکات غیرارادی است، نه جوانسازی یا کاهش چین‌وچروک.
در برخی موارد انحراف چشم نیز ممکن است تزریق بوتولینوم به عضلات مشخصی از چشم به عنوان یکی از روش‌های درمانی در نظر گرفته شود. انتخاب این روش به نوع انحراف، وضعیت عضلات چشم و تشخیص چشم‌پزشک بستگی دارد و برای همه بیماران مبتلا به انحراف چشم کاربرد یکسانی ندارد.
نحوه انجام تزریق بوتاکس
پیش از تزریق بوتاکس، پزشک شرایط فرد، ناحیه موردنظر و هدف از انجام تزریق را بررسی می‌کند. در کاربردهای زیبایی، وضعیت پوست، محل چین‌وچروک‌ها، قدرت و الگوی حرکت عضلات صورت و فرم کلی چهره مورد توجه قرار می‌گیرد تا نقاط مناسب برای تزریق مشخص شوند. در کاربردهای درمانی نیز ابتدا نوع مشکل و عضلاتی که دچار انقباض غیرطبیعی هستند بررسی می‌شوند و سپس محل تزریق بر اساس تشخیص پزشک تعیین خواهد شد.
تزریق بوتاکس معمولاً با استفاده از سوزن ظریف و در نقاط مشخصی از عضلات انجام می‌شود و مقدار دارو در هر نقطه با توجه به هدف درمان و شرایط فرد تعیین می‌شود؛ بنابراین نمی‌توان برای همه افراد تعداد مشخصی از تزریق یا مقدار یکسانی از دارو را در نظر گرفت، زیرا محل و میزان تزریق باید متناسب با عضله هدف و شرایط هر بیمار انتخاب شود.
اثر بوتاکس نیز دائمی نیست و با گذشت زمان فعالیت عضله به تدریج بازمی‌گردد. زمان شروع و مدت ماندگاری اثر می‌تواند با توجه به محل تزریق، مقدار دارو، شرایط فرد و هدف درمان متفاوت باشد و در برخی موارد برای حفظ نتیجه، تکرار تزریق با فاصله زمانی مناسب نیاز خواهد بود.
نکاتی که باید قبل از تزریق بوتاکس بدانید
اگر قصد تزریق بوتاکس دارید، بهتر است پیش از انجام آن درباره شرایط خود با پزشک مشورت کنید. مهم‌ترین نکاتی که باید قبل از تزریق در نظر داشته باشید عبارت‌اند از:
- هدف از تزریق باید مشخص باشد. ابتدا باید مشخص شود که بوتاکس برای کاهش چین‌وچروک و جوانسازی صورت در نظر گرفته شده یا به دلیل وجود یک مشکل درمانی مانند اسپاسم‌های غیرطبیعی عضلات مورد استفاده قرار می‌گیرد، زیرا محل تزریق و نحوه درمان در این دو شرایط یکسان نیست.
- معاینه پزشک پیش از تزریق ضروری است. حتی زمانی که هدف صرفاً زیبایی باشد، بررسی وضعیت پوست و عضلات صورت به پزشک کمک می‌کند مشخص کند که آیا بوتاکس برای مشکل موردنظر مناسب است یا روش دیگری نتیجه مطلوب‌تری ایجاد خواهد کرد.
- تزریق اطراف چشم نیازمند دقت بیشتری است. عضلات اطراف چشم نقش مهمی در حرکت پلک و عملکرد طبیعی این ناحیه دارند و به همین دلیل، انتخاب دقیق محل تزریق و مقدار دارو اهمیت زیادی دارد.
- انتظارات واقع‌بینانه داشته باشید. بوتاکس بیشتر بر چین‌وچروک‌های ناشی از فعالیت عضلات اثر می‌گذارد و قرار نیست تمام تغییرات پوستی، افتادگی یا فرورفتگی‌های صورت را برطرف کند. در برخی موارد ممکن است پزشک پس از معاینه، روش دیگری را مناسب‌تر بداند.
- سوابق پزشکی و داروهای مصرفی خود را به پزشک اطلاع دهید. اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا داروی خاصی مصرف می‌کنید، لازم است پیش از تزریق پزشک را در جریان قرار دهید تا شرایط شما از نظر مناسب بودن درمان بررسی شود.
- احتمال عوارض موقت را در نظر داشته باشید. قرمزی، تورم، کبودی یا درد خفیف در محل تزریق ممکن است ایجاد شود و در تزریق‌های اطراف چشم نیز عوارضی مانند افتادگی موقت پلک، خشکی چشم یا دوبینی در برخی افراد گزارش شده است. میزان و نوع عوارض به محل تزریق، مقدار دارو و شرایط فرد بستگی دارد.
- از تزریق خودسرانه یا انتخاب محل تزریق بر اساس تجربه دیگران خودداری کنید. نقاط مناسب برای تزریق و مقدار دارو برای همه افراد یکسان نیست و آنچه برای یک فرد نتیجه مناسبی ایجاد کرده است، لزوماً برای فرد دیگری انتخاب مناسبی نخواهد بود.
انجام تزریق بوتاکس در بیمارستان تخصصی چشم پزشکی
تزریق بوتاکس، به‌ویژه در نواحی اطراف چشم، نیازمند شناخت دقیق ساختمان و عملکرد عضلات این ناحیه است. به همین دلیل، پیش از تزریق، شرایط فرد و هدف از انجام بوتاکس توسط پزشک بررسی می‌شود تا مشخص شود تزریق برای فرد مناسب است و چه نقاطی باید تحت درمان قرار گیرند.
در بیمارستان چشم پزشکی دکتر مسعود جوادی، افرادی که با هدف زیبایی یا درمانی برای تزریق بوتاکس مراجعه می‌کنند، ابتدا توسط تیم تخصصی و فوق تخصصی چشم پزشکی ارزیابی می‌شوند. پس از بررسی، در صورت مناسب بودن تزریق، محل دقیق تزریق و میزان دارو بر اساس تشخیص پزشک تعیین و تزریق انجام می‌شود.