افتالموپاتی تیروئیدی یک بیماری دستگاه ایمنی است که بافت تیروئید و حدقه را درگیر میکند. افتالموپاتی تیروئیدی یا اربیتوپاتی تیروئیدی شایعترین علت بیرونزدگی یکطرفه یا دوطرفه چشم در بزرگسالان است. در اکثر موارد، بیماری حدقه با پرکاری تیروئید همراه است؛ هرچند همراهی با کمکاری تیروئید (در بیماری هاشیموتو) یا یوتیروئیدی نیز گزارش شده است.
علایم
شکایات غیر اختصاصی از قبیل:
- سردرد
- احساس جسم خارجی در چشم
- قرمزی و اشکریزش و ترس از نور
- پفآلودگی پلکها
- بیرون زدگی یک یا هر دو چشم
- دوبینی
- کاهش دید
کنترل وضعیت تیروئیدی بیمار
وضعیت چشمی بیمار ارتباط مستقیمی با سطح هورمونهای تیروئید در خون ندارد، ولی در هر مرحله از بیماری چشمی که بیمار مراجعه میکند باید مشاوره با متخصص غدد برای کسب اطلاع از وضعیت سیستمیک بیمار انجام شود و در همه بیماران باید عملکرد طبیعی تیروئید بازگردانده و حفظ شود. در مراحل ابتدایی درمان، ارزیابی متناوب عملکرد تیروئید (هر 4 تا ۶ هفته) الزامی است.
درمان
درمان بیماری بر اساس شدت آن انجام میشود. طبق رهنمودهای ارائهشده توسط انجمن غدد و متابولیسم ایران و انجمن جراحی پلاستیک و ترمیمی چشم ایران، افتالموپاتی تیروئیدی بر اساس شدت تقسیم میشود.
جراحی های اصلاحی در افتالموپاتی تیروئیدی
این جراحی ها جهت اصلاح وضعیت حدقه، بیرون زدگی چشم، استرابیسم و بد شکلی پلک ها انجام می شوند.
قبل از انجام این اعمال، وضعیت یوتیروییدی حداقل به مدت 6 تا 9 ماه باید حاصل شده باشد.
ترتیب انجام جراحی های اصلاحی شامل: (1) کاهش فشار از حدقه، (2) جراحی استرابیسم و (3)جراحی پلک می باشد.
دستورات دارویی در پایان عمل
- استفاده از قطره های و پمادهای تجویز شده
- کپسول سفالکسین 500 میلی گرم هر 6 ساعت به مدت 5 روز
- قرص پردنیزولون (1-5/mg/kg) هر روز صبح به مدت حداقل دو هفته و کاهش تدریجی آن
- قرص استامینوفن کدئین هر 8 ساعت در صورت وجود درد
- کمپرس سرد و بالا نگه داشتن سر
- پانسمان ملایم چشم عمل شده در 24 ساعت اول بعد از جراحی
