ویترکتومی یکی از جراحی‌های تخصصی چشم است که برای درمان برخی بیماری‌ها و مشکلات شبکیه و زجاجیه انجام می‌شود. زجاجیه ماده‌ای ژله‌ای و شفاف است که بخش زیادی از فضای داخلی چشم را پر می‌کند و در شرایطی مانند خونریزی، ایجاد بافت‌های غیرطبیعی یا برخی بیماری‌های شبکیه می‌تواند مانع دید مناسب شود یا روی شبکیه کشش ایجاد کند. در چنین شرایطی، جراح با برداشتن زجاجیه و انجام اقدامات درمانی موردنیاز، امکان دسترسی بهتر به شبکیه و اصلاح مشکل ایجادشده را فراهم می‌کند.
نیاز به جراحی ویترکتومی پس از معاینه دقیق چشم و بررسی وضعیت شبکیه مشخص می‌شود و برای همه بیماران با علائم مشابه، یکسان نیست. پزشک با توجه به بیماری زمینه‌ای، وضعیت بینایی و شرایط شبکیه تصمیم می‌گیرد که آیا ویترکتومی برای بیمار مناسب است یا روش درمانی دیگری باید مورد استفاده قرار گیرد.
جراحی ویترکتومی برای درمان چه مشکلاتی از چشم انجام می‌شود؟
ویترکتومی ممکن است برای درمان یا اصلاح طیف مختلفی از مشکلات شبکیه و زجاجیه مورد استفاده قرار گیرد. خونریزی داخل زجاجیه، جداشدگی شبکیه، برخی آسیب‌های شدید چشمی و تغییرات ایجادشده در بخش مرکزی شبکیه از جمله شرایطی هستند که ممکن است انجام این جراحی را ضروری کنند.
در برخی بیماران مبتلا به بیماری‌های شبکیه ناشی از دیابت نیز ممکن است ویترکتومی در روند درمان مورد نیاز باشد، به‌خصوص زمانی که خونریزی یا تغییرات بافتی داخل چشم بر بینایی تأثیر گذاشته باشد. همچنین بعضی عوارض یا مشکلات ایجادشده پس از جراحی‌های قبلی چشم می‌توانند نیاز به بررسی و در مواردی جراحی ویترکتومی داشته باشند.
تشخیص دقیق علت کاهش بینایی و انتخاب روش درمان، تنها پس از معاینه توسط چشم‌پزشک و بررسی وضعیت شبکیه امکان‌پذیر است. به همین دلیل، داشتن علائمی مانند کاهش دید به‌تنهایی به معنای نیاز قطعی به ویترکتومی نیست و باید علت اصلی مشکل مشخص شود.
جراحی ویترکتومی چگونه انجام می‌شود؟
در جراحی ویترکتومی، جراح چشم با استفاده از ابزارهای تخصصی، زجاجیه را از داخل چشم خارج می‌کند تا بتواند دسترسی مناسب‌تری به شبکیه داشته باشد. در صورت وجود خون، بافت غیرطبیعی یا تغییراتی که باعث کشش یا آسیب به شبکیه شده‌اند، اقدامات لازم نیز متناسب با شرایط چشم انجام می‌شود.
هدف از این جراحی، برطرف کردن عامل ایجادکننده مشکل و فراهم کردن شرایط مناسب برای ترمیم یا قرارگیری صحیح شبکیه است. بسته به نوع بیماری و وضعیت چشم، ممکن است در پایان جراحی از ماده یا گاز مناسب داخل چشم استفاده شود تا به حفظ وضعیت شبکیه در دوره پس از عمل کمک کند.
روند جراحی برای هر بیمار بر اساس تشخیص و شرایط چشم برنامه‌ریزی می‌شود و ممکن است اقدامات تکمیلی نیز در همان جلسه انجام شود. به همین دلیل، پزشک پیش از جراحی درباره روند کلی عمل و مراقبت‌هایی که بیمار باید پس از آن داشته باشد، توضیحات لازم را ارائه می‌دهد.
قبل از جراحی ویترکتومی چه بررسی‌هایی انجام می‌شود؟
پیش از جراحی ویترکتومی، وضعیت چشم و به‌ویژه شبکیه باید به‌طور دقیق بررسی شود. پزشک بر اساس علائم، بیماری زمینه‌ای و نتایج معاینه، ممکن است آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های تخصصی موردنیاز را برای ارزیابی دقیق‌تر وضعیت داخل چشم درخواست کند.
در بعضی شرایط، بررسی‌های تکمیلی مانند تصویربرداری یا سونوگرافی چشم به پزشک کمک می‌کند وضعیت شبکیه و زجاجیه را با دقت بیشتری ارزیابی کند. همچنین لازم است بیمار فهرست داروهای مصرفی و بیماری‌های زمینه‌ای خود را با پزشک در میان بگذارد تا اقدامات لازم پیش از جراحی بر اساس شرایط او انجام شود.
دستورهای مربوط به روز جراحی، از جمله نحوه مصرف داروها و رعایت نکات تعیین‌شده پیش از مراجعه به بیمارستان، باید مطابق توصیه پزشک و کادر درمان رعایت شود. این آمادگی‌ها با توجه به شرایط بیمار ممکن است متفاوت باشد.
بعد از جراحی ویترکتومی چه مراقبت‌هایی لازم است؟
مراقبت‌های پس از ویترکتومی بخش مهمی از روند درمان هستند و بیمار باید توصیه‌های پزشک را با دقت رعایت کند. استفاده منظم از داروها و قطره‌های تجویزشده، مراقبت از چشم و مراجعه در زمان تعیین‌شده برای معاینه، از جمله مواردی هستند که به پیگیری مناسب روند بهبودی کمک می‌کنند.
ممکن است پس از جراحی، برای مدتی تاری دید، احساس ناراحتی یا برخی تغییرات طبیعی در وضعیت چشم وجود داشته باشد. شدت و مدت این علائم به نوع بیماری، شرایط چشم و اقداماتی که هنگام جراحی انجام شده است بستگی دارد و پزشک در مورد وضعیت مورد انتظار پس از عمل توضیحات لازم را ارائه خواهد کرد.
در صورتی که در چشم بیمار از گاز یا برخی مواد خاص استفاده شده باشد، ممکن است رعایت بعضی محدودیت‌ها در دوره پس از جراحی ضروری باشد. برای مثال، در برخی شرایط پزشک درباره وضعیت قرارگیری سر یا محدودیت سفر هوایی توصیه‌هایی ارائه می‌کند که رعایت آنها برای جلوگیری از ایجاد مشکل اهمیت دارد.
همچنین بیمار نباید بدون هماهنگی با پزشک، مصرف داروها را قطع کند یا فعالیت‌های روزمره خود را زودتر از زمان توصیه‌شده از سر بگیرد. هرگونه کاهش قابل توجه بینایی، افزایش درد، قرمزی یا تورم غیرطبیعی چشم باید به پزشک اطلاع داده شود.
جراحی ویترکتومی در بیمارستان تخصصی چشم‌پزشکی دکتر مسعود جوادی
بیمارستان تخصصی چشم‌پزشکی دکتر مسعود جوادی با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته و حضور پزشکان و متخصصان مجرب، خدمات تخصصی چشم‌پزشکی را به بیماران ارائه می‌دهد. جراحی ویترکتومی نیز از جمله خدمات تخصصی مرتبط با بیماری‌های شبکیه در این مرکز است. بیماران پس از انجام معاینات و بررسی‌های لازم، در صورت تشخیص نیاز به جراحی، تحت نظر پزشک فوق تخصص جراحی شبکیه قرار می‌گیرند و روند درمان آنها بر اساس شرایط چشم و نوع بیماری برنامه‌ریزی می‌شود.
وجود پزشکان فوق تخصص و تجهیزات تخصصی موردنیاز برای تشخیص و درمان بیماری‌های چشم، این امکان را فراهم می‌کند که بیمار مراحل ارزیابی، تصمیم‌گیری درمانی و جراحی را در یک مرکز تخصصی دنبال کند. همچنین پس از جراحی، وضعیت چشم در مراجعه‌های بعدی بررسی می‌شود تا روند بهبودی تحت نظر پزشک ادامه پیدا کند.
اگر کاهش بینایی، خونریزی داخل چشم، مشکلات شبکیه یا بیماری‌هایی دارید که پزشک احتمال نیاز به ویترکتومی را برای آنها مطرح کرده است، می‌توانید برای انجام بررسی‌های تخصصی و ارزیابی شرایط چشم به بیمارستان تخصصی چشم‌پزشکی دکتر مسعود جوادی مراجعه کنید. انتخاب روش درمان پس از معاینه و بررسی دقیق وضعیت چشم انجام می‌شود و در صورت نیاز به جراحی، مراحل درمان و مراقبت‌های پس از آن برای بیمار توضیح داده خواهد شد.